تجهیزات آزمایشگاهی

banner

تجهیزات آزمایشگاهی

31 مرداد 1402
تجهیزات آزمایشگاهی

تجهیزات آزمایشگاهی به عنوان ابزارهای حیاتی در فرآیند تحقیقات علمی و تجزیه و تحلیل اطلاعات به کار می‌روند. این تجهیزات آزمایشگاهی با توجه به نوع آزمایش و مطالعه مورد نظر، از انواع مختلفی برخوردارند و در طیف گسترده‌ای از رشته‌های علمی از جمله شیمی، فیزیک، زیست‌شناسی، پزشکی و مهندسی به کار می‌روند.

 از ساده‌ترین تجهیزات آزمایشگاهی مانند پیستون‌ها و لوله‌های آزمایشگاهی تا دستگاه‌های پیچیده‌تر مانند دستگاه‌های تجزیه و تحلیل طیفی، دستگاه‌های تصویربرداری پیشرفته و سیستم‌های اندازه‌گیری دقیق، هر کدام نقش خود را در فرآیند تجزیه و تحلیل نمونه‌ها و به دست آوردن داده‌های علمی ایفا می‌کنند.

 

تجهیزات آزمایشگاهی نقش مهمی در تضمین دقت و صحت نتایج تجربی دارند. همچنین، توسعه و پیشرفت در این تجهیزات آزمایشگاهی باعث افزایش توانایی‌های پژوهشگران در کشف پدیده‌های جدید و پیشرفت دانش در زمینه‌های مختلف می‌شود. به همین دلیل، به‌روزرسانی و بهینه‌سازی تجهیزات آزمایشگاهی برای انجام بهترین تجربه‌ها و مطالعات نمونه‌ها، بسیار اهمیت دارند.

 

 

 

بیان مفهوم تجهیزات آزمایشگاهی

تجهیزات آزمایشگاهی به عنوان مجموعه‌ای از وسایل و ابزارها به کار می‌روند که نقش حیاتی در آموزش دانشجویان رشته‌های علوم پایه، تحقیقات محققان، و فعالیت‌های علمی دارند. این ابزارها با استفاده از آنها، امکان انجام آزمایش‌ها و تحقیقات مختلف را فراهم می‌کنند.

خرید تجهیزات آزمایشگاهی حتماً باید از تأمین‌کنندگان معتبر انجام شود تا از کیفیت و صحت علمی آنها اطمینان حاصل شود. تجهیزات مورد نیاز هر آزمایشگاه به واحد تخصصی آن بستگی دارد و با توجه به نوع آزمایشاتی که در آن انجام می‌شود، متفاوت است.

 

 

 

اهمیت تجهیزات آزمایشگاهی در تحقیقات و تجزیه و تحلیل

تجهیزات آزمایشگاهی از جوانب مختلف اهمیت بالایی در تحقیقات و تجزیه و تحلیل علمی دارند. این تجهیزات، ابزارهایی مهم و ضروری هستند که به محققان و دانشمندان کمک می‌کنند تا آزمایش‌ها و تحقیقات خود را با دقت و اعتماد به نتایج انجام دهند.

 

  • دقت در اندازه‌گیری‌ها

 تجهیزات آزمایشگاهی با دقت بالا در اندازه‌گیری‌های مختلف مانند دما، حجم، وزن و غیره مورد استفاده قرار می‌گیرند. این دقت در اندازه‌گیری‌ها باعث می‌شود که نتایج تحقیقات دقیق‌تر و قابل اعتماد‌تر باشند.

 

  • تکرارپذیری نتایج

 با استفاده از تجهیزات آزمایشگاهی معتبر و قابل اطمینان، تکرارپذیری نتایج برای سایر محققان و پژوهشگران آسان­تر می‌شود. این امر باعث می‌شود که نتایج تحقیقات به‌طور مستقل تأیید شوند و به تدریج به تشکیل دانش علمی بیشتری منجر شود.

 

  • مطالعه تأثیرات و شرایط متغیره

 بسیاری از تحقیقات در آزمایشگاه‌ها به بررسی تأثیرات عوامل مختلف و شرایط متغیره در محیط کنترل‌شده اختصاص دارند. تجهیزات آزمایشگاهی امکان ایجاد و کنترل این شرایط را فراهم می‌کنند.

 

 

تجهیزات آزمایشگاهی _ انواع تجهیزات آزمایشگاهی

 

 

نقش تجهیزات آزمایشگاهی در حفاظت از کارکنان و نمونه‌ها

تجهیزات آزمایشگاهی نه تنها در تحقیقات و تجزیه و تحلیل بلکه در حفاظت از کارکنان و نمونه‌ها نیز نقش بسیار مهمی دارند. این تجهیزات در ایجاد محیط کاری ایمن و سالم برای کارکنان و در حفظ نمونه‌ها نقش بسزایی ایفا می‌کنند. این نقش مهم به موارد زیر برمی‌گردد:

 

  • پیشگیری از تماس با مواد خطرناک

 تجهیزات مانند دستکش‌های محافظ، عینک‌های ایمنی و لباس‌های ویژه به کارکنان کمک می‌کنند تا از تماس مستقیم با مواد شیمیایی خطرناک جلوگیری کنند و در نتیجه از حوادث ناگوار جلوگیری شود.

 

  • استفاده از دستگاه‌های حفاظتی

 تجهیزات مانند دوش و چشم‌شوی آزمایشگاهی به کارکنان امکان می‌دهد که در صورت تماس ناگهانی با مواد شیمیایی یا مواد خطرناک، به سرعت خود را شستشو داده و از تأثیرات مضرجلوگیری کنند.

 

  • حفاظت از نمونه‌ها و داده‌های آزمایشی

 تجهیزات آزمایشگاهی به کارکنان کمک می‌کنند تا در تمام فرآیندهای آزمایشی و تجزیه و تحلیل آنها، نمونه‌ها را در محیط مناسب حفظ کنند و از تغییرات ناخواسته در آن‌ها جلوگیری کنند.

 

به این ترتیب، تجهیزات آزمایشگاهی با ارائه امنیت برای کارکنان و حفظ نمونه‌ها و داده‌ها، به بهبود عملکرد آزمایشگاه‌ها و تحقیقات علمی کمک می‌کنند.

 

 

 

 

 

اصول انتخاب و استفاده از تجهیزات آزمایشگاهی

 

در انتخاب تجهیزات آزمایشگاهی، لازم است معیارهای دقیق و منطبق با نیازهای آزمایشگاه در نظر گرفته شود. انتخاب مناسب تجهیزات آزمایشگاهی به عوامل زیر بستگی دارد:

 

  • نوع آزمایشات

 نوع آزمایش‌ها و تحقیقاتی که در آزمایشگاه انجام می‌شود، تعیین‌کننده اصلی انتخاب تجهیزات آزمایشگاهی است. برای هر نوع آزمایش (مانند شیمیایی، بیولوژیکی، فیزیکی)، تجهیزات مناسب و تخصصی مورد نیاز است.

 

  • ویژگی‌های فنی

 ویژگی‌های فنی تجهیزات آزمایشگاهی مانند دقت اندازه‌گیری، دمای کاری، سرعت و قابلیت کنترل بر روی اندازه‌گیری‌ها و تنظیمات، در انتخاب تجهیزات تأثیر دارند.

 

  • حجم و فضای آزمایشگاهی

 بر اساس فضای موجود در آزمایشگاه و محدودیت‌های فیزیکی، تجهیزات آزمایشگاهی باید به طور دقیق انتخاب شوند تا تناسب کافی را داشته باشند.

 

  • مقدار نمونه

تجهیزات آزمایشگاهی باید قابلیت اندازه‌گیری و پردازش مقادیر نمونه‌ها را داشته باشند. این معیار برای تجهیزاتی که باید با حجم‌ها یا غلظت‌های مختلف نمونه‌ها کار کنند، حیاتی است.

 

 

 

 

 

نکات استفاده از هر نوع تجهیزات آزمایشگاهی

 

  • کتابچه راهنما: برای هر تجهیزات آزمایشگاهی، کتابچه راهنما و دستورالعملی وجود دارد که باید به دقت مطالعه شود. این کتابچه‌ها حاوی نکات استفاده، تنظیمات، نگهداری و تعمیرات احتمالی هستند.

 

  • آموزش: داشتن آموزش کامل برای کارکنان آزمایشگاه درباره استفاده صحیح از تجهیزات آزمایشگاهی بسیار مهم است. آموزش به کاربران کمک می‌کند تا از تجهیزات آزمایشگاهی بهره‌وری بیشتری صورت پذیرد و خطرات را کاهش دهند.

 

  • تعمیر و نگهداری: تجهیزات آزمایشگاهی نیاز به نگهداری منظم و تعمیرات پیشگیرانه دارند. برنامه‌ریزی برای تعمیرات دوره‌ای و تهیه قطعات یدکی به کاهش از دست رفتن زمان کاری تجهیزات آزمایشگاهی کمک می‌کند.

 

  • در نظر داشتن حفظ ایمنی: در همه مراحل استفاده از تجهیزات آزمایشگاهی، به ایمنی کارکنان و نمونه‌ها باید توجه شود. استفاده از وسایل محافظ نظیر دستکش‌ها، عینک‌های ایمنی و لباس‌های مخصوص ضروری است.

 

در نهایت، انتخاب و استفاده صحیح از تجهیزات آزمایشگاهی، تأثیر مستقیم بر دقت و اعتماد به نتایج تحقیقات و آزمایشات دارد.

 

 

تجهیزات آزمایشگاهی _ انواع تجهیزات آژمایشگاهی

 

دسته بندی تجهیزات آزمایشگاهی

 

  1. سکوبندی آزمایشگاهی

سکوبندی آزمایشگاهی شامل بخش‌های مختلفی از تجهیزات آزمایشگاهی است که اغلب به آن توجه کافی نمی‌شود. این بخش‌ها شامل میزهای آزمایشگاهی، کابینت آزمایشگاهی، و سینک‌های آزمایشگاهی می‌شوند.

 

  • سکوبندی یکطرفه و دوطرفه

این نوع از تجهیزات آزمایشگاهی، از نظر ساختار و ابعاد آن به دستور کارفرما و نوع آزمایشگاه متغیر است، عموماً عمق آن بین 60 تا 80 سانتی‌متر قرار دارد. اسکلت کابینت‌ها معمولاً از جنس پروفیل فولادی ساخته می‌شوند و بدنه و درب‌های آن‌ها از MDF می‌باشند. از جنس‌های مختلفی برای رویه‌ها استفاده می‌شود که می‌توان به سنگ گرانیت، سرامیک ضد اسید، استیل اشاره کرد.

 

  • قفسه دیواری

این نوع از تجهیزات آزمایشگاهی، دارای ابعاد معمول به صورت، ارتفاع 60 سانتی‌متر، طول 90 و عمق 30 سانتی‌متر است. بدنه‌ی آن از جنس MDF با روکش‌های ملامینه و مواد مشابه می باشد و درهای آن ممکن است از شیشه یا MDF باشند.

 

  • میز آزمایشگاهی

 انواع میزهای مختلف مانند میز توزین (ضد ارتعاش)، میز وسط، میز شستشو، میز تحریر و میز توزین جز تجهیزات آزمایشگاهی هستند که در جهت رفع نیازهای مختلف آزمایشگاهی استفاده می‌شوند. جنس و طراحی آن‌ها بسته به کاربرد و نوع آزمایش متفاوت است.

 

  • کابینت آزمایشگاهی

 در محیط‌های صنعتی و پزشکی، کابینت آزمایشگاهی مهم است. این کابینت‌ها دارای مدل‌های دیواری و زمینی با جنس‌های مختلف مانند MDF و فلز هستند.

 

  • سینک آزمایشگاهی

 این تجهیزات آزمایشگاهی نیز باید از جنس‌های مقاوم در برابر محیط اسیدی و قلیایی باشند. مدل‌های مختلف از جمله سینک سرامیکی، اپوکسی و پروپیلن وجود دارند که بسته به نیازهای آزمایشگاهی انتخاب می‌شوند.

 

تجهیزات آزمایشگاهی از نوع سکوبندی بر اساس نوع و نیاز آزمایشگاه تنظیم می‌شوند و می بایست به کیفیت و انتخاب مناسب جنس‌ها توجه ویژه‌ای شود.

 

 

 

  1. هود آزمایشگاهی

هود آزمایشگاهی یکی از تجهیزات آزمایشگاهی اساسی در آزمایشگاه‌هاست که نقش حیاتی در حفظ سلامتی کارکنان و حفاظت از محیط آزمایشگاهی دارد. این ابزار برای زمانی که آزمایشات باعث تولید گازهای شیمیایی می‌شود، به کار می‌رود.

 هود آزمایشگاهی در اشکال متعددی وجود دارد. این وسیله دارای اجزاءی مانند اشعه ماوراء بنفش، پریز برق، موتور الکتریکی و سیستم تهویه هوا است.

 

هود آزمایشگاهی به چندین دسته تقسیم می‌شود که عبارت‌اند از:

  • هود بیرونی: برای جلوگیری از انتشار گازها و مواد آلوده خارج از آزمایشگاه مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  • هود سقفی: در آزمایشگاه‌هایی با انجام آزمایشات بزرگتر و پیچیده‌تر به کار می‌رود.
  • هود فیلتردار: این نوع هود از طریق فیلترها گازهای آلوده را تصفیه کرده و به محیط خروجی می‌فرستد.
  • هود لامینار: در این هود، هوای تمیز و بدون ذرات را به طور افقی از فضای کار به داخل هود منتقل می‌کند.
  • هود شیمیایی: برای کار با مواد شیمیایی خطرناک استفاده می‌شود.

 

تفاوت‌های میان هود‌های مختلف بستگی به نوع کاربرد آزمایشگاه دارد. برای مثال، هود مورد استفاده در کشت باکتری و قارچ با هودی که برای کار با مواد شیمیایی خطرناک طراحی شده‌است، تفاوت دارد. هود با ساختار کانال‌ها و فن‌ها به تهویه هوا کمک کرده و گازهای خطرناک را از فضای کار خارج می‌کند. در برخی موارد، برای خروج کامل گازهای خطرناک از فن‌های سانتریفیوژی نیز استفاده می‌شود.

 

هود‌های آزمایشگاهی صنعتی نسبت به هود‌های پزشکی تفاوت‌هایی دارند. این نوع هود‌ها از جنس ضد زنگ و با قابلیت مقاومت در برابر انفجار ساخته می‌شوند تا ایمنی کارکنان را تا حد امکان تضمین کنند. علاوه بر محافظت از کارکنان، هود آزمایشگاهی نیز به محیط آزمایشگاه و نمونه‌های آزمایشگاهی کمک می‌کند.

 

هود آزمایشگاهی از جمله تجهیزات آزمایشگاهی است که نه تنها جهت حفظ سلامت افراد در آزمایشگاه بلکه برای حفاظت از نمونه‌ها و محیط آزمایشی نیز حائز اهمیت است.

 

 

 

  1. دستگاههای آزمایشگاهی

دستگاه‌های آزمایشگاهی به تجهیزات آزمایشگاهی اطلاق می‌شود که جهت انجام آزمایش‌ها، آنالیزها، تست‌ها و اندازه‌گیری‌های مورد نیاز در آزمایشگاه‌ها استفاده می‌شوند.

دستگاه‌های عمومی آزمایشگاهی شامل انواع دستگاه‌هایی همچون آون، انکوباتور، PH متر، هات پلیت مگنت، اتوکلاو و... هستند. این نوع دستگاه‌ها در اکثر آزمایشگاه‌ها به کار می‌روند.

 

  • آون آزمایشگاهی

آون آزمایشگاهی یا فور ، تجهیزات آزمایشگاهی اساسی در آزمایشگاه‌های مختلف می‌باشند. این دستگاه‌ها با دقت کنترل دما، برای گرم کردن، خشک کردن، استریل کردن و سایر عملکردهای آزمایشی در حوزه‌های مختلف از جمله بالینی، پزشکی قانونی و الکترونیک استفاده می‌شوند.

با دماهای قابل تنظیم تا بیش از 300 درجه سانتیگراد، آون‌ها امکان خشک کردن نمونه‌ها و ظروف آزمایشگاهی را به صورت یکنواخت و دقیق فراهم می‌کنند. این تجهیزات آزمایشگاهی در مدل‌های مختلف به بازار عرضه می‌شوند و به خصوص برای خشک کردن شیشه‌آلات آزمایشگاهی یا استریل کردن مواد استفاده می‌شوند.

 

  • آون خلاء

آون خلاء یک دستگاه برای خشک کردن مواد به کمک ایجاد خلاء درون واحد است. این دستگاه بیشتر در صنایع فرآوری شیمیایی نظیر صنایع غذایی، داروسازی، کشاورزی و منسوجات برای حذف رطوبت و میکروارگانیسم‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

 

  • انکوباتور آزمایشگاهی

از جمله تجهیزات آزمایشگاهی، انکوباتور است که شرایط محیطی مناسب را برای کشت سلول‌ها و بافت‌ها فراهم می‌کند. این دستگاه از تنظیمات دما، رطوبت، میزان اکسیژن و دی‌اکسیدکربن جهت ایجاد شرایط مورد نیاز برای اجرای فرآیندهای مختلف استفاده می‌کند.

 

  • اتوکلاو آزمایشگاهی

از جمله تجهیزات آزمایشگاهی، اتوکلاو است که جهت استریل کردن وسایل و مواد آزمایشگاهی از بخار آب تحت فشار استفاده می‌شود. این دستگاه با ایجاد دمای بالا به منظور نابودی میکروارگانیسم‌ها و عوامل انتقال‌دهنده آن‌ها از سطح اجسام استفاده می‌شود.

 

  • اتوکلاو بیمارستانی

اتوکلاو بیمارستانی به عنوان تجهیزات آزمایشگاهی، برای استریل کردن ابزارها و تجهیزات آزمایشگاهی و پزشکی با دقت بالا و تحت فشار استفاده می‌شود. این دستگاه جهت نابودی میکروب‌ها و باکتری‌های زنده روی ابزارها از گرما استفاده می‌کند.

 

  • آسیاب آزمایشگاهی

آسیاب آزمایشگاهی به عنوان تجهیزات آزمایشگاهی، برای خرد کردن یا مخلوط کردن مواد خشک یا مرطوب به کار می‌رود. این دستگاه جهت تهیه نمونه‌های آماده برای آزمایش‌ها استفاده می‌شود.

 

  • کوره آزمایشگاهی

کوره آزمایشگاهی به عنوان تجهیزات آزمایشگاهی، جهت انجام فرآیندهایی نظیر گرما دادن، خشک کردن، ذوب کردن و استریل کردن مواد با دماهای بالا در آزمایشگاه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

 

  • شیکر آزمایشگاهی

این دستگاه به عنوان تجهیزات آزمایشگاهی با کاتالیزور، واکنش‌ها در سطوح مولکولی مواد را تحریک می‌کند. شیکر به عنوان یک وسیله پرکاربرد در آزمایشگاه‌ها برای تشخیص، اندازه‌گیری، کنترل کمی، کیفی و تحقیقاتی به کار می‌رود. در این دستگاه، مهمترین عملکرد آن هم زدن و مخلوط نمودن مواد است که برای تست‌های آزمایشی بسیار ضروری است.

 

  • فریزر آزمایشگاهی

فریزر آزمایشگاهی جز تجهیزات آزمایشگاهی است که در جهت نگهداری مواد آزمایشی در دماهای پایین و منظم استفاده می‌شود.

 

  • یخچال آزمایشگاهی

یخچال آزمایشگاهی جز تجهیزات آزمایشگاهی است که به منظور نگهداری مواد آزمایشی در دما و رطوبت مناسب استفاده می‌شود.

 

  • استریلایزر دست

استریلایزر دست از جمله تجهیزات آزمایشگاهی است که به عنوان یک دستگاه جهت ضدعفونی دست‌ها به روش‌های امن و بدون خطر از طریق گرما استفاده می‌شود.

 

 

 

  1. دوش و چشم‌شوی آزمایشگاهی

دوش و چشم‌شوی نیز جزء تجهیزات ضروری آزمایشگاهی به منظور حفاظت از کارکنان در برابر خطراتی که ممکن است به چشم و صورت آن‌ها وارد شود، مورد استفاده قرار می‌گیرند. افرادی که با مواد شیمیایی خطرناک کار می‌کنند، باید همواره از دوش و چشم‌شوی در محل آزمایش استفاده نمایند.

 

شرکت کیان پرتو تجهیز با هدف فراهم کردن تمامی لوازم و تجهیزات مورد نیاز آزمایشگاهی، از ابتدا تا انتها، تأسیس گردیده است. این شرکت به عنوان تأمین‌کننده محصولات با کیفیت و تضمینی در زمینه تجهیزات آزمایشگاهی فعالیت می‌کند.

 

در نتیجه، دوش و چشم‌شوی آزمایشگاهی به منظور حفاظت از کارکنان در برابر خطرات احتمالی، مخصوصاً در مواجهه با مواد شیمیایی خطرناک، از اهمیت بسیاری برخوردار هستند. شرکت کیان پرتو تجهیز نیز به عنوان یک تأمین‌کننده با تجربه در زمینه فروش تجهیزات آزمایشگاهی، به تامین و ارائه محصولات با کیفیت برای نیازهای آزمایشگاهی مشغول به کار است.

 

 

 

سوالات متداول

  • تجهیزات آزمایشگاهی چیست؟

تجهیزات آزمایشگاهی ابزارها و دستگاه‌هایی هستند که در آزمایشگاه‌ها برای انجام تجزیه و تحلیل نمونه‌ها، انجام آزمایشات و تحقیقات علمی به کار می‌روند.

 

  • چرا تجهیزات آزمایشگاهی مهم هستند؟

تجهیزات آزمایشگاهی نقش کلیدی در دقت و صحت نتایج تجزیه و تحلیل نمونه‌ها و آزمایشات دارند و به علاوه، حفاظت از کارکنان و نمونه‌ها در مقابل خطرات نیز اهمیت دارد.

 

  • چگونه تجهیزات آزمایشگاهی انتخاب می‌شوند؟

انتخاب تجهیزات آزمایشگاهی بر اساس نوع آزمایشات، ویژگی‌های فنی، حجم نمونه‌ها و فضای آزمایشگاه تعیین می‌شود.

 

  • چگونه از تجهیزات آزمایشگاهی می توان بهره‌وری بیشتری برد؟

آموزش کارکنان، رعایت دستورالعمل‌های تولیدکننده، نگهداری منظم و استفاده ایمن از تجهیزات آزمایشگاهی به  بهره‌وری بیشتری می‌انجامد.

 

  • چگونه از تجهیزات آزمایشگاهی مراقبت کنیم؟

بر اساس کتابچه راهنما، نگهداری برای پیشگیری از خرابی احتمالی و تعمیرات دوره‌ای را انجام داده و از استفاده ایمن از تجهیزات آزمایشگاهی اطمینان حاصل کنید.

 

  • چگونه از ایمنی در استفاده از تجهیزات آزمایشگاهی اطمینان پیدا کنیم؟

استفاده از وسایل محافظ در مقابل خطرات احتمالی تجهیزات آزمایشگاهی مانند دستکش‌ها، عینک‌های ایمنی و لباس‌های مخصوص، پیروی از دستورالعمل‌های ایمنی و آموزش به کارکنان می‌تواند ایمنی را تضمین کند.