وقتی صحبت از خرید اسید سولفوریک و اسید کلریدریک آزمایشگاهی میشود، ما درباره دو تا از غولهای شیمی صحبت میکنیم که کوچک ترین غفلت در خلوص یا گرید آنها میتواند هزینه های سنگینی روی دست آزمایشگاه بگذارد.
بازار مواد شیمیایی پر از اصطلاحات گیج کننده، گریدهای مختلف و برندهای متفرقه است. در این مقاله میخواهیم بدون تعارف، تمام فوت و فن های خرید این دو اسید حیاتی، بررسی قیمت، تفاوت گریدهای صنعتی و آزمایشگاهی، و روش های تشخیص اصالت برندهای غولی مثل مرک و سیگما آلدریچ را با هم زیر ذره بین بگذاریم.
قبل از اینکه دست به جیب شوید و کارت بکشید، بیایید بررسی کنیم این دو اسید دقیقا چه تفاوتهایی با هم دارند و چرا نسخه آزمایشگاهی آنها تا این حد با نسخه های صنعتی بازار فرق دارد:
اسید سولفوریک یا همان «جوهر گوگرد» غلیظ ترین و سلاخ ترین اسید سلطان دنیای واکنش هاست! غلظت استاندارد آزمایشگاهی این اسید معمولاً ۹۵ تا ۹۸ درصد است. این ماده به شدت آب دوست (دهیدراته کننده) بوده و در فرایندهای هضم نمونه، کنترل pH، سنتز مواد دارویی و سنجش های کیفی کاربرد دارد.
اسید کلریدریک یا همان «جوهر نمک» معروف خودمان، اسیدی تک پروتون و تک آبدار با گازخور فوقالعاده بالا است! بالاترین غلظت ممکن برای این اسید در حالت محلول ۳۷ درصد است (چون بالاتر از این درصد، اسید به صورت گاز از ظرف فرار میکند!). از این اسید برای تیتراسیون، تنظیم اسیدیته، و شستشوی تخصصی شیشه آلات آزمایشگاهی استفاده میشود.
اگر به دنبال لیست کامل مواد پایه شیمیایی برای تجهیز انبار خود هستید، حتماً از دسته مواد شیمیایی در سایت کیان پرتو تجهیز دیدن کنید.
اسیدهای صنعتی حاوی فلزات سنگین مثل آهن، سرب، آرسنیک و یون های مزاحم هستند. اگر شما در آزمایشگاه داروسازی یا تصفیه آب بخواهید با اسید صنعتی کار کنید، وجود حتی چند PPM ناخالصی آهن، نتایج تستهای دقیق شما را که با دستگاه های گران قیمتی مثل اسپکتروفوتومتر یا کروماتوگرافی گرفته اید، کاملاً مخدوش می کند.
قیمت اسید سولفوریک و اسید کلریدریک آزمایشگاهی مستقیماً به «گرید» یا همان درجه خلوص آن بستگی دارد. موقع خرید باید بدانید دقیقاً چه گریدی نیاز دارید تا پول اضافه خرج نکنید:
بالاترین سطح خلوص مخصوص کارهای آنالیز حساس، داروسازی و آنالیز دستگاهی. (گران ترین قیمت)
مناسب برای کارهای آموزشی، تیتراسیونهای معمولی و سنتزهای ساده. (قیمت متوسط)
مخصوص شستشوهای صنعتی و شستشوی خطوط تولید. (ارزان ترین قیمت)
برای اینکه در یک نگاه مشخصات دقیق این دو اسید آزمایشگاهی را با هم مقایسه کنید، جدول زیر را برایت آماده کردم:
| پارامتر فنی | اسید سولفوریک (Sulfuric Acid) | اسید کلریدریک (Hydrochloric Acid) |
| حداکثر غلظت آزمایشگاهی | ۹۵ الی ۹۸ درصد | ۳۷ درصد |
| حالت فیزیکی | مایع روغنی، بیرنگ و سنگین | مایع شفاف با بخارات تند و سوزان |
| نوع بستهبندی استاندارد | شیشه ۲.۵ لیتری با روکش ایمنی | شیشه ۲.۵ لیتری یا گالن پلیاتیلن پلمپ |
| کاربرد اصلی در آزمایشگاه | هضم نمونه، چربیگیری، سنتز | تیتراسیون، رسوبزدایی، تنظیم pH |
| حساسیت نگهداری | به شدت واکنشدهنده با آب (گرمازا) | بخارات بسیار خورنده برای فلزات و دستگاهها |
اگر در بازار قیمت های متفاوتی دیدید، تعجب نکنید! قیمت این دو اسید آزمایشگاهی تحت تاثیر فاکتورهای زیر تغییر میکند:
برندهای غول اروپایی مثل مرک آلمان (Merck) و سیگما آلدریچ (Sigma-Aldrich) به دلیل دقت بینظیر و کیفیت بستهبندی، قیمت بالاتری نسبت به برندهای نوظهور دارا هستند.
اسیدهای آزمایشگاهی معمولاً در ظروف شیشهای ۲.۵ لیتری با گپهای دارای سوپاپ تخلیه گاز عرضه میشوند که قیمت بستهبندی را افزایش میدهد.
وجود برگه آنالیز آزمایشگاهی دقیق همراه محصول که خلوص و میزان فلزات سنگین را گارانتی کند، بر قیمت نهایی موثر است.
کار با اسیدهای غلیظ شوخی بردار نیست! یک قطره اسید سولفوریک ۹۸٪ میتواند پوست را در چند ثانیه بسوزاند و بخارات اسید کلریدریک ۳۷٪ ریه را از بین می برد. هنگام خرید اسید، حتماً تجهیزات مکمل زیر را در آزمایشگاه آماده داشته باشید:
برای اندازه گیری دقیق اسیدیته محلول های ساخته شده با اسید، حتماً به یک دستگاه پی اچ متر باکیفیت و کالیبره نیاز دارید.
برای هضم نمونه با اسید سولفوریک، استفاده از زیره سرامیکی مقاوم در برابر خوردگی مانند مدل های استاندارد هات پلیت الزامی است.
پس از شستشوی ظروف آغشته به اسید با آب مقطر، استفاده از یک آون آزمایشگاهی جهت استریل و خشککردن دقیق ظروف توصیه میشود.
برای حفظ کیفیت اسید و جلوگیری از خطرات احتمالی، این ۳ قانون طلایی را در انبار رعایت کنید:
بخارات خروجی از درب اسید کلریدریک (حتی درب بسته!) به مرور زمان تمام قطعات فلزی، ترازوها و بدنه دستگاههای آزمایشگاهی شما را زنگ زده و نابود میکند.
قانون اول شیمی: «همیشه اسید را به آرامی روی آب بریزید!» اضافه کردن آب به اسید سولفوریک باعث جوشش آنی، پرتاب اسید و انفجار ظرف شیشهای میشود.
اسیدها باید در کمدهای ضدخورندگی پلیاتیلن و دارای سیستم تهویه مجزا نگهداری شوند.
خرید اسید سولفوریک و اسید کلریدریک آزمایشگاهی نباید صرفاً بر اساس «ارزان ترین قیمت» انجام شود. خلوص پایدار، بسته بندی ایمن، برگه آنالیز معتبر و برند شناخته شده، تضمین کننده سلامت تجهیزات و اعتبار نتایج تحقیقاتی شما هستند. اگر به دنبال دقت بالا در نتایج آزمایشگاه خود هستید، انتخاب اسیدهای با گرید انالیتیکال بهترین سرمایه گذاری خواهد بود.
آخرین مقالات
